اوراق امتیاز انرژی در بورس

شورای عالی بورس و اوراق بهادار با توسعه معاملات «اوراق امتیاز» در بورس‌ها و بازارهای تحت نظارت بازار سرمایه موافقت کرد. به گفته قادر معصومی خانقاه، مدیر نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار، با این تصمیم امکان معامله امتیازهای قابل واگذاری در حوزه‌هایی مانند معدن، صادرات، واردات و انرژی، در قالب اوراق بهادار و در بسترهای گسترده‌تری فراهم می‌شود. خبر این موافقت ۶ آبان ۱۴۰۵ اعلام شد.

اوراق امتیاز یعنی چه؟

امتیاز قابل واگذاری یعنی حقی اقتصادی که دارنده‌اش می‌تواند آن را به دیگری منتقل کند؛ وقتی این حق در قالب اوراق بهادار درمی‌آید، خرید و فروشش از مسیر بازار سرمایه انجام می‌شود. به تعبیر دنیای اقتصاد، با این مصوبه دامنه ابزارهای قابل معامله در بازار سرمایه از دارایی‌های فیزیکی و مالی، به حقوق و امتیازهای اقتصادی قابل واگذاری گسترش می‌یابد.

این ابزار پیش‌تر هم سابقه داشت: گواهی امتیاز صادراتی به‌عنوان یکی از مصادیق اوراق امتیاز شناخته شده بود؛ حقی که بر اساس پروانه صادراتی به صادرکنندگان خرد تعلق می‌گرفت و در بازار سرمایه قابل فروش بود، در حالی که برخی واردکنندگان برای دریافت ارز موردنیاز خود ملزم به خرید آن بودند.

چه چیزی دقیقاً عوض شد؟

  • پیش از این، بر اساس مصوبات پیشین شورا، این اوراق صرفاً در بورس کالای ایران قابل پذیرش و معامله بودند.
  • حالا دامنه بازارهای میزبان توسعه می‌یابد: همه بورس‌ها و بازارهای تحت نظارت بازار سرمایه. بورس انرژی، به‌عنوان یکی از بورس‌های تحت نظارت بازار سرمایه، در همین چارچوب می‌گنجد.
  • به استناد بند ۵ ماده ۲۷ قانون بازار اوراق بهادار، این اوراق معاف از ثبت نزد سازمان بورس و اوراق بهادار خواهند بود.
  • دستورالعمل معاملات اوراق امتیاز هم ۳۰ خرداد ۱۴۰۵ به تصویب هیئت‌مدیره سازمان بورس رسیده بود؛ به استناد بندهای ۲ و ۱۱ ماده ۷ قانون بازار اوراق بهادار مصوب آذر ۱۳۸۴ مجلس شورای اسلامی.

برای صنایع و فعالان حوزه انرژی یعنی چه؟

  • بازار گسترده‌تر یعنی طرف‌های بیشتر برای معامله؛ در منطق بازار، این می‌تواند به نقدشوندگی بهتر و کشف قیمت شفاف‌تر کمک کند، هرچند به‌تنهایی تضمین‌کننده قیمت بهتر نیست.
  • واحد صنعتی که امتیازی قابل واگذاری در حوزه انرژی دارد، حالا بستر بیشتری برای عرضه آن پیش رو دارد؛ خریدار بالقوه هم به‌جای یک بورس، به بازارهای بیشتری دسترسی دارد.
  • مرز مهم اینجاست: این مصوبه، معامله «امتیاز» است نه معامله «برق». قیمت برق، تعرفه و دیماند را عوض نمی‌کند و جایگزین مسیرهای تأمین برق — قرارداد دوجانبه و بورس انرژی — نیست؛ در کنار آن‌ها، ابزار تازه‌ای برای نقل‌وانتقال حقوق و امتیازها می‌گذارد.
  • پس اگر هدف واحد صنعتی کاهش هزینه برق است، مسیر اصلی همان است که در تحلیل قبض برق صنعتی و مشاوره خرید و فروش برق صنایع می‌آید: مقایسه قرارداد دوجانبه، بورس انرژی و برق سبز با عدد و سند.

چه چیزی را باید زیر نظر گرفت؟

  • اعلام هر بورس درباره پذیرش و ضوابط معاملاتی این اوراق؛
  • نخستین نمادهای حوزه انرژی که پذیرش می‌شوند؛
  • جزئیات اجرایی دستورالعمل ۳۰ خرداد، از جمله نحوه قیمت‌گذاری و تسویه.
  • تا وقتی این جزئیات نیامده، مصوبه را باید چارچوب تازه دانست، نه آغاز معاملات.

اگر واحد صنعتی‌تان امتیازی قابل واگذاری دارد، یا می‌خواهید بدانید در کنار این ابزار تازه، کم‌هزینه‌ترین مسیر تأمین برق‌تان کدام است، مقایسه عددی مسیرهای تأمین برق نقطه شروع درستی است.

منابع: تسنیم، ۶ آبان ۱۴۰۵؛ ایرنا؛ دنیای اقتصاد. این مقاله بر اساس خبر ۶ آبان ۱۴۰۵ تنظیم شده است؛ جزئیات اجرایی بعدی، از جمله زمان آغاز معاملات و نخستین نمادها، هنوز اعلام نشده است.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *